آدامس از دیرباز مورد استفاده قرار گرفته است؛ به‌عنوان مثال، یونانیان باستان از شیره درخت ماستیک برای جویدن استفاده می‌کردند. اما امروزه آدامس‌ها به صورت مصنوعی تولید و برای فروش انبوه بسته‌بندی می‌شوند.
تأثیر آدامس بر سلامت دندان‌ها
اگر آدامس حاوی قند باشد، ممکن است خطر پوسیدگی دندان را افزایش دهد. باکتری‌های موجود در دهان قندها و کربوهیدرات‌ها مانند سوکرالوز را متابولیزه می‌کنند که این فرآیند می‌تواند مینای دندان را تخریب کند. با این حال، جویدن آدامس حاوی قند به صورت گاه‌به‌گاه و در صورت رعایت بهداشت دهان و دندان، ریسک بالایی ایجاد نمی‌کند.
آدامس‌های بدون قند معمولاً کمتر از 0.5 گرم قند در هر وعده دارند و از شیرین‌کننده‌های جایگزین مانند آسه‌سولفام-ک، آسپارتام، نئوتام، ساخارین، سوکرالوز، اریتریتول، ایزومالت، مالتیتول، مانیتول، سوربیتول و زایلیتول استفاده می‌کنند.
برخی طعم‌دهنده‌ها مانند اسید سیتریک می‌توانند به کاهش تشکیل پلاک دندانی کمک کنند، اما اگر آدامس حاوی قند باشد، این اثرات مثبت ممکن است خنثی شوند.
جویدن آدامس باعث افزایش ترشح بزاق می‌شود که نقش محافظتی در برابر پوسیدگی و فرسایش دندان دارد. بزاق به عنوان یک بافر عمل کرده و باکتری‌ها و اسیدهای مضر را از سطح دندان‌ها می‌زداید.
فواید سلامت جویدن آدامس
مزایای جویدن آدامس محدود به دهان نیست. افزایش بزاق می‌تواند به تعادل اسیدها در مری کمک کند و علائم رفلاکس اسید را کاهش دهد. بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) زمانی رخ می‌دهد که اسید معده به مری بازمی‌گردد و رفلاکس لارینگوفارنژیال زمانی است که اسید معده تا گلو بالا می‌آید.
آدامس همچنین می‌تواند به کاهش خشکی دهان کمک کند، هرچند این اثر موقتی است و درمان قطعی نیست.
سایر فواید جویدن آدامس عبارتند از:
- سوزاندن کالری: حدود 11 کالری در ساعت هنگام جویدن آدامس مصرف می‌شود که در طول زمان جمع می‌شود.
- بهبود حافظه: جویدن آدامس جریان خون به مغز را افزایش می‌دهد که ممکن است به بهبود حافظه کمک کند.
- مبارزه با خواب‌آلودگی: جویدن آدامس می‌تواند به حفظ هوشیاری کمک کند.
- کاهش حالت تهوع: تولید بزاق ناشی از جویدن آدامس می‌تواند به کاهش حالت تهوع، به ویژه در بیماری حرکت و تهوع صبحگاهی دوران بارداری کمک کند.
نکاتی برای انتخاب آدامس مناسب
به دنبال آدامس‌هایی باشید که مهر تأیید انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA) را دارند. این آدامس‌ها توسط گروهی از دانشمندان بررسی شده و معمولاً بدون قند بوده و خطر کمتری برای دندان‌ها دارند. مطالعات نشان داده‌اند که این نوع آدامس‌ها حتی در حضور پوسیدگی نیز ایمن هستند و باعث تشدید آن نمی‌شوند.
با این حال، مهر تأیید ADA به معنای جایگزینی آدامس به جای مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و تمیز کردن منظم دندان‌ها نیست.
اگر به دنبال جایگزینی برای جویدن هستید، آدامس زانتان می‌تواند گزینه مناسبی باشد. زانتان گام یک پلی‌ساکارید میکروبی است که بافتی مشابه آدامس دارد و معمولاً به عنوان افزودنی غذایی برای بهبود بافت مواد غذایی استفاده می‌شود. این نوع آدامس ممکن است بدون طعم باشد، پس در صورت تمایل به طعم‌دهنده، برچسب محصول را بررسی کنید.
مراقبت از دندان‌ها پس از جویدن آدامس
برای حفظ سلامت دندان‌ها پس از جویدن آدامس یا خوردن غذا، نکات زیر را رعایت کنید:
- دو بار در روز مسواک بزنید و از زوایای مختلف و با فشار ملایم دندان‌ها را تمیز کنید.
- از نخ دندان برای تمیز کردن فضاهای بین دندان‌ها و لثه‌ها استفاده کنید و هیچ فضایی را حتی کوچک نادیده نگیرید، زیرا باکتری‌ها در این مناطق بیشتر تجمع می‌کنند.
- اگر استفاده از نخ دندان برایتان دشوار است، می‌توانید از دستگاه‌های واتر فلاسر بهره ببرید.
- از خوردن غذاهای سخت و دانه‌هایی که ممکن است در دندان گیر کنند، خودداری کنید.
- به طور منظم به دندان‌پزشک مراجعه کرده و تمیز کردن حرفه‌ای دندان‌ها را انجام دهید.
