میوه عناب چینی که به نام‌های خرمای چینی یا عناب قرمز نیز شناخته می‌شود، بیش از ۳۰۰۰ سال است که در طب سنتی چین مورد استفاده قرار می‌گیرد و امروزه در سراسر جهان محبوبیت یافته است. این میوه از گیاه Ziziphus jujuba است و در آمریکا نیز بیش از ۱۷۵ سال است که کشت می‌شود.
عناب چینی می‌تواند گرد یا گلابی‌شکل باشد و اندازه آن از یک گیلاس کوچک تا یک آلو بزرگ متغیر است. پوست آن نازک و خوراکی است و گوشت سفید رنگی دارد. وقتی رسیده می‌شود، رنگ آن به قرمز تیره تغییر می‌کند و پس از آن شروع به چروک شدن و نرم شدن می‌کند، اما همچنان قابل خوردن است.
تفاوت عناب با خرما
اگرچه عناب به خرمای چینی معروف است، اما با خرما متفاوت است. عناب از خانواده زیتون‌سانان و گونه‌ای از زیزیفوس است، در حالی که خرما از خانواده نخل‌هاست و در مناطق مختلفی مانند آسیای جنوب غربی، آفریقای شمالی و آمریکای جنوبی رشد می‌کند.
ارزش غذایی عناب
عناب منبع غنی ویتامین‌ها و مواد معدنی است و کالری کمی دارد. در هر ۱۰۰ گرم عناب (حدود سه عدد میوه) موارد زیر وجود دارد:
| ماده مغذی | مقدار |
|---|---|
| چربی | ۰.۲ گرم |
| پروتئین | ۱.۲ گرم |
| پتاسیم | ۲۵۰ میلی‌گرم |
| ویتامین C | ۶۹ میلی‌گرم (حدود ۷۷٪ نیاز روزانه) |
| آهن | ۰.۴۸ میلی‌گرم |
همچنین هر ۱۰۰ گرم عناب حدود ۷۹ کالری انرژی دارد.
خواص و فواید میوه عناب
عناب دارای ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مانند فلاونوئیدها، پلی‌ساکاریدها و اسیدهای تری‌ترپنی است که می‌توانند از آسیب سلولی ناشی از رادیکال‌های آزاد جلوگیری یا آن را به تأخیر بیندازند. رادیکال‌های آزاد از منابعی مانند آلودگی هوا، دود سیگار و نور خورشید به بدن وارد می‌شوند و همچنین در فرآیندهای متابولیکی طبیعی تولید می‌شوند.
بهبود خواب
در طب سنتی، عناب به ویژه دانه‌ها و عصاره میوه آن برای کمک به بهبود کیفیت خواب استفاده می‌شود. تحقیقات اولیه نشان می‌دهد که این اثر ممکن است به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی آن باشد.
کمک به گوارش و رفع یبوست
عناب سرشار از فیبر است؛ به طور مثال، ۱۰۰ گرم عناب خشک حاوی ۶ گرم فیبر غذایی است. مصرف فیبر کافی (حدود ۲۸ گرم در روز) فواید متعددی دارد از جمله پیشگیری از یبوست، احساس سیری طولانی‌تر که می‌تواند به کاهش وزن کمک کند، بهبود کنترل قند خون، کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ و کاهش کلسترول خون که به نوبه خود ریسک بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد.
مطالعه‌ای کوچک نشان داد که مصرف عصاره مایع عناب می‌تواند علائم یبوست را بهبود بخشد.
تقویت سیستم ایمنی
عناب به دلیل داشتن ویتامین C فراوان می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کند. بسته به اندازه میوه، خوردن یک تا سه عدد عناب می‌تواند نیاز روزانه ویتامین C مردان (۹۰ میلی‌گرم) و زنان (۷۵ میلی‌گرم) را تأمین کند.
عوارض جانبی و نکات احتیاطی
عناب به عنوان یک ملین طبیعی در طب سنتی شناخته شده است، اما تحقیقات محدودی درباره اثرات آن بر انسان وجود دارد. مصرف زیاد آن ممکن است باعث مشکلاتی شود. همچنین افرادی که داروهای ضد افسردگی مانند ونلافاکسین مصرف می‌کنند، باید از مصرف عناب اجتناب کنند زیرا ممکن است تداخل دارویی ایجاد کند.
مطالعات اولیه حیوانی نشان داده‌اند که عصاره عناب ممکن است با داروهای ضد تشنج مانند کاربامازپین، فنوباربیتال و فنی‌توئین تداخل داشته باشد. بنابراین در صورت مصرف این داروها، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
روش‌های مصرف عناب
عناب را می‌توان به صورت تازه خورد که طعمی شیرین و بافتی شبیه سیب دارد. همچنین به صورت خشک شده که به آن خرمای قرمز گفته می‌شود، مصرف می‌شود. عناب خشک را می‌توان به صورت مستقیم خورد یا در سوپ‌ها و چای استفاده کرد. همچنین می‌توان آن را به جای کشمش یا خرمای معمولی در کیک‌ها و دسرها به کار برد.
علاوه بر این، عناب را می‌توان بو داده، دودی، در الکل خیساند، به صورت مربا و آبمیوه مصرف کرد.
چای عناب
چای عناب از میوه خشک شده تهیه می‌شود و مانند خود میوه می‌تواند به رفع یبوست، تقویت سیستم ایمنی و بهبود خواب کمک کند. این چای حاوی ویتامین C، پلی‌فنول‌ها، پتاسیم، آهن و ویتامین‌های گروه B است. می‌توان چای عناب را به تنهایی یا همراه با ادویه‌هایی مانند دارچین و زنجبیل دم کرد.
آبنبات عناب
آبنبات عناب نوعی خوراکی جویدنی با طعم میوه‌ای است که در سینماها و فروشگاه‌ها یافت می‌شود. اگرچه در ابتدا با میوه عناب ساخته می‌شد، اما امروزه معمولاً حاوی این میوه نیست.
جمع‌بندی
عناب میوه‌ای با سابقه طولانی در طب سنتی است که سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی و کم کالری است. این میوه به دلیل داشتن آنتی‌اکسیدان‌ها ممکن است به بهبود خواب، گوارش و تقویت سیستم ایمنی کمک کند. عناب را می‌توان به صورت تازه، خشک، بو داده، آبمیوه یا در چای مصرف کرد. در صورت مصرف داروهای ضد افسردگی یا ضد تشنج، پیش از مصرف عناب حتماً با پزشک مشورت کنید.
