رژیم پروتئین‌محور سریع اصلاح‌شده که به اختصار PSMF نامیده می‌شود، یک برنامه غذایی کوتاه‌مدت است که برای کاهش سریع وزن به ویژه در افراد چاق توصیه می‌شود. هدف اصلی این رژیم، کاهش چربی بدن بدون از دست دادن عضلات است. در یک مطالعه، افراد چاق در مدت ۶ هفته به طور متوسط ۱۴ کیلوگرم چربی از دست دادند در حالی که توده عضلانی خود را حفظ کردند. این رژیم باید تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه انجام شود.
رژیم PSMF به دلیل حذف تقریباً کامل کربوهیدرات‌ها و چربی‌های اضافی، پروتئین را به عنوان منبع اصلی انرژی بدن حفظ می‌کند. بیشتر مواد غذایی مصرفی شامل پروتئین‌های کم‌چرب مانند مرغ، گوشت بدون چربی، ماهی و سایر غذاهای دریایی است. با حذف کربوهیدرات‌ها، بدن وارد حالت کتوز می‌شود که در آن چربی‌های ذخیره شده به عنوان منبع انرژی استفاده می‌شوند.
چگونه رژیم PSMF را دنبال کنیم؟
در این رژیم روزانه تنها ۸۰۰ کالری مصرف می‌شود و به دلیل کمبود مواد مغذی، مصرف مکمل‌های ویتامینی و معدنی طبق توصیه پزشک ضروری است.
رژیم شامل دو مرحله است:
| مرحله | توضیحات |
|---|---|
| مرحله فشرده | این مرحله ممکن است تا ۶ ماه طول بکشد و در آن کمتر از ۲۰ گرم کربوهیدرات روزانه مصرف می‌شود که فقط از سبزیجات تأمین می‌شود. میزان پروتئین مصرفی برابر ۱.۵ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن ایده‌آل بدن است. تنها پروتئین‌های کم‌چرب با کمتر از ۳ گرم چربی در هر اونس مجاز است و افزودن چربی مانند کره یا روغن به غذا ممنوع است. نوشیدن حداقل نیم گالن مایعات در روز ضروری است. مکمل‌های توصیه شده شامل مولتی‌ویتامین، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی‌گرم سدیم است. |
| مرحله بازگشت به تغذیه | پس از مرحله فشرده، به تدریج کربوهیدرات‌ها طی ۶ تا ۸ هفته به رژیم بازگردانده می‌شوند. در ۴ هفته اول تا ۴۵ گرم کربوهیدرات و در ۴ هفته بعدی تا ۹۰ گرم کربوهیدرات مجاز است. همچنین میزان پروتئین هر ۴ هفته بین ۱ تا ۲ اونس کاهش می‌یابد. |
نظارت پزشکی و نکات مهم
در ماه اول باید هر دو هفته یک بار به پزشک مراجعه کنید و پس از آن هر ۶ تا ۸ هفته یک بار. آزمایش‌های ماهانه برای اطمینان از سلامت بدن در طول رژیم ضروری است. در این رژیم بدن وارد حالت کتوز می‌شود که در آن کتون‌ها به عنوان منبع انرژی جایگزین گلوکز می‌شوند. در موارد نادر، افزایش کتون‌ها ممکن است مشکلات کلیوی ایجاد کند؛ بنابراین مصرف مایعات کافی و پیگیری آزمایش‌ها اهمیت زیادی دارد.
اثربخشی و نکات پایانی
مطالعات نشان داده‌اند که رژیم PSMF در کوتاه‌مدت برای کاهش وزن قابل توجه در افراد چاق موثر است و در بلندمدت نیز نتایج بهتری نسبت به رژیم‌های معمولی دارد. افرادی که در مرحله بازگشت به تغذیه مشاوره‌های بیشتری دریافت کرده‌اند، احتمال حفظ وزن کاهش یافته در آن‌ها بیشتر بوده است.
برای موفقیت بیشتر، پزشک باید منابعی مانند برنامه‌های غذایی، دستور پخت و راهکارهای تغییر رفتار را در اختیار فرد قرار دهد. همچنین توصیه می‌شود برای تغییر عادات غذایی بلندمدت، مشاوره با روانشناس انجام شود. ورزش روزانه نیز بخش مهمی از این برنامه است و ممکن است پزشک شما را به متخصص فیزیولوژی ورزش ارجاع دهد تا تمرینات مناسب را آموزش دهد.
