میوه پیتانگا که به نام‌های گیلاس سورینام، گیلاس برزیلی یا گیلاس فلوریدا نیز شناخته می‌شود، میوه‌ای گرمسیری و رنگارنگ است که بیشتر در برزیل و برخی کشورهای آمریکای جنوبی رشد می‌کند. این میوه کوچک و گرد، با پوست نازک و گوشت نارنجی-قرمز، طعمی متفاوت دارد و در مناطقی مانند فلوریدا به عنوان گیاهی تزئینی کاشته می‌شود.
ارزش غذایی پیتانگا
یک پیمانه (173 گرم) میوه پیتانگا خام حاوی 57 کالری، 1.4 گرم پروتئین، 16 میلی‌گرم کلسیم، 21 میلی‌گرم منیزیم، 178 میلی‌گرم پتاسیم، 46 میلی‌گرم ویتامین C و 130 میکروگرم ویتامین A است. این ترکیبات باعث شده‌اند که پیتانگا منبع خوبی از ویتامین‌ها و مواد معدنی باشد.
خواص سلامتی میوه پیتانگا
در طب سنتی، این میوه برای درمان مشکلاتی مانند سوزش سر دل، کاهش فشار خون، کولیک، برونشیت و درد معده استفاده می‌شود. تحقیقات علمی هنوز در مراحل اولیه است اما نتایج آزمایشگاهی نشان داده‌اند که عصاره و روغن‌های ضروری برگ‌ها و میوه‌های پیتانگا خواص ضدقارچی، ضدباکتری و ضدویروسی دارند.
این عصاره‌ها می‌توانند علیه قارچ کاندیدا که معمولاً روی بدن انسان زندگی می‌کند و در افراد با سیستم ایمنی ضعیف باعث عفونت می‌شود، موثر باشند. همچنین فعالیت ضدباکتری علیه باکتری‌های استرپتوکوک، لیستریا و استافیلوکوکوس اورئوس که می‌توانند عفونت‌های پوستی و گلو ایجاد کنند، مشاهده شده است.
ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و نقش آن‌ها
میوه‌های پیتانگا هرچه تیره‌تر باشند، ترکیبات گیاهی بیشتری دارند. نوع نادر میوه‌های بنفش تیره بیشترین پتانسیل آنتی‌اکسیدانی را دارند که شامل کاروتنوئیدها و ترکیبات فنولی است. پوست میوه نیز نسبت به گوشت آن، غنی‌تر از این ترکیبات است.
کاروتنوئیدها رنگدانه‌های طبیعی گیاهی هستند که در فرآیند فتوسنتز تولید می‌شوند و به رنگ‌های روشن میوه‌ها کمک می‌کنند. این ترکیبات می‌توانند به پیشگیری از بیماری‌های قلبی و سرطان کمک کنند. پیتانگا منبع خوبی از آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند روبیکسانتین، لیکوپن، گاما-کاروتن و بتا-کریپتوکسانتین است که به محافظت سلول‌ها در برابر آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد کمک می‌کنند.
فواید دیگر برای سلامتی
ویتامین C فراوان در پیتانگا به حفظ سلامت پوست کمک می‌کند و در تولید کلاژن که برای ترمیم زخم‌ها ضروری است، نقش دارد. همچنین ویتامین A موجود در این میوه برای سلامت چشم و سیستم ایمنی حیاتی است و کمبود آن می‌تواند باعث مشکلات بینایی در نور کم شود.
مطالعات اولیه آزمایشگاهی نشان داده‌اند که عصاره‌های پیتانگا ممکن است رشد سلول‌های سرطانی را کند کرده و مرگ آن‌ها را افزایش دهند، اما برای تایید این اثرات به تحقیقات بیشتری نیاز است.
نکات مهم در مصرف
میوه پیتانگا باید کاملاً رسیده باشد تا طعم مطلوبی داشته باشد و به راحتی از شاخه جدا شود. میوه‌های نارس طعم ناخوشایندی دارند. همچنین دانه‌های میوه نباید خورده شوند زیرا ممکن است باعث مشکلات گوارشی شوند. بوی تند گیاه هنگام هرس ممکن است باعث تحریک بینی و گلو شود.
روش‌های مصرف
پیتانگا را می‌توان تازه خورد یا در تهیه سالاد، پودینگ، بستنی، دسرهای میوه‌ای، پای، سس و مربا استفاده کرد. برای کاهش طعم رزینی میوه، می‌توان آن را چند ساعت در یخچال گذاشت و با کمی شکر طعم آن را شیرین‌تر کرد.
