ماهی ماکرل یکی از ماهی‌های محبوب و مغذی است که در سراسر جهان ارزش تجاری بالایی دارد. این ماهی‌ها به دلیل گوشت چرب و محکم‌شان، هم برای مصرف غذایی و هم به عنوان طعمه ماهیگیری استفاده می‌شوند و در بسیاری از رستوران‌ها به عنوان یک غذای خوش‌طعم عرضه می‌شوند.
ماهی ماکرل چیست؟
ماهی ماکرل به یک گونه خاص اشاره ندارد بلکه نامی عمومی برای انواع مختلف ماهی‌های سریع‌الحرکت دریایی است که بیشتر آن‌ها از خانواده اسکمبریده (Scombridae) هستند. این ماهی‌ها معمولاً بدنی بلند و باریک، دم دوشاخه عمیق و پوستی رنگارنگ با خطوط نامنظم دارند. اندازه آن‌ها از ماهی‌های کوچک تا بزرگ متغیر است و بیشتر در آب‌های معتدل و گرمسیری یافت می‌شوند. کشورهای دانمارک، هلند، ژاپن، چین و نروژ از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان این ماهی‌ها هستند.
آیا ماهی ماکرل بیش از حد صید شده است؟
سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) وضعیت جمعیت ماهی‌ها را بررسی می‌کند و برخی گونه‌های ماکرل مانند ماکرل آتلانتیک در برخی مناطق دچار کمبود جمعیت و صید بیش از حد شده‌اند. اما گونه‌هایی مانند ماکرل شاه و ماکرل اسپانیایی در وضعیت مناسبی قرار دارند و جمعیت آن‌ها در خطر نیست.
طعم و ارزش غذایی ماکرل
ماهی ماکرل تازه طعمی خوشمزه و کمی شیرین و شور دارد، اما به سرعت فاسد می‌شود و باید ظرف ۲۴ ساعت پس از صید مصرف شود. این ماهی منبع بسیار خوبی از پروتئین، ویتامین‌های گروه B (B2، B3، B6، B12)، ویتامین D و مواد معدنی مانند مس، سلنیوم و ید است. همچنین حاوی مقادیر قابل توجهی آهن و ویتامین B1 است. به عنوان یک ماهی چرب، ماکرل یکی از بهترین منابع اسیدهای چرب امگا-۳ است که برای سلامت قلب و مغز بسیار مفیدند. یک وعده ۸۵ گرمی از ماکرل آتلانتیک یا پاسیفیک بیش از ۱۰۰۰ میلی‌گرم امگا-۳ دارد که بسیار بیشتر از سایر غذاهای دریایی است. حدود ۷۷ درصد چربی این ماهی از نوع چربی‌های غیر اشباع مفید است.
فواید سلامتی ماهی ماکرل
مصرف ماکرل می‌تواند به طرق مختلف به سلامت بدن کمک کند:
- تقویت سلامت قلب: امگا-۳ موجود در ماکرل به کاهش فشار خون و کلسترول بد کمک می‌کند و از بیماری‌های قلبی پیشگیری می‌کند.
- پیشگیری از اختلالات مغزی: DHA، نوعی امگا-۳ در ماکرل، به عملکرد بهتر مغز کمک کرده و خطر افسردگی، اختلال دوقطبی و اوتیسم را کاهش می‌دهد.
- تقویت استخوان‌ها: ویتامین D، مس و سلنیوم موجود در این ماهی به حفظ تراکم استخوان‌ها و کاهش خطر شکستگی کمک می‌کنند.
- کمک به کاهش وزن: پروتئین و چربی‌های سالم ماکرل باعث کاهش هورمون گرسنگی (گرلین) شده و احساس سیری طولانی‌تری ایجاد می‌کند که به کنترل وزن کمک می‌کند.
روش‌های پخت و نگهداری ماکرل
برای بهترین طعم، ماکرل باید تازه مصرف شود و پوست آن براق، چشم‌ها روشن و گوشت سفت باشد. اگر نتوانید آن را تازه بخورید، بهتر است با دودی کردن یا استفاده از نمک و سرکه آن را نگهداری کنید. ماکرل را می‌توان به صورت کنسرو، دودی، کبابی، پخته یا سرخ شده مصرف کرد. همچنین می‌توان آن را با ادویه‌های آسیایی مانند سیر، گشنیز، فلفل و لیموترش طعم‌دار کرد. برخی گونه‌ها مانند ماکرل آتلانتیک حتی برای تهیه ساشیمی مناسب هستند.
موارد احتیاط در مصرف ماکرل
باید از مصرف گونه‌های ماکرل با سطح بالای جیوه مانند ماکرل شاه و اسپانیایی خودداری کرد، به ویژه برای کودکان، زنان باردار و شیرده. همچنین نگهداری نادرست این ماهی می‌تواند باعث مسمومیت سکوبراید شود که ناشی از افزایش هیستامین در ماهی فاسد است و علائمی مانند تعریق، سردرد، تهوع، استفراغ و سوزش دور دهان ایجاد می‌کند. این علائم معمولاً ظرف ۱۲ ساعت برطرف می‌شوند اما در صورت ادامه باید به پزشک مراجعه کرد.
